R.I.P cụ Gành !

Sáng nay đi ngang "nhóm thời sự" xóm tui, né rồi mà cũng bị mấy cha gọi lại,
Tám Cu: Ê, hai Tèo dzô coi có bài báo ghi " R.I.P cụ Ghềnh " nè !
Cả nhóm nháo nhào : Đó thấy chưa dzậy mà hai Tèo cứ cải rốn : Gành này Gành nọ !
Tèo tui bực dọc: Mấy anh, mấy báo thích gọi gì cũng được, nhưng Tèo tui nói tên “Địa Danh”  là hông được tự tiện thay đổi, tiếng miền nam ông bà mình gọi nó dzậy, mắc mới gì thay đổi ?
Ba cà khịa: Nói sai, nói trại thì phải đổi lại cho nó " Chuẩn" !
Tèo tui lườm nó: Dzậy miểu Bình Thiền, núi Bửu Long, chùa Bửu Phong xưa nay ông bà gọi dzậy, bây giờ đổi lại kêu miểu Bình Thành, núi Bảo Long, chùa Bảo Phong...mày nghe coi có lộn gan lên đầu hông hả ?
Sáu sự hùa theo: Báo chí, đài điếc, mạng miếc...họ gọi Ghềnh rần rần đó, vậy mà chú cứ bảo thủ! Ghềnh là " Chuẩn không cần chỉnh" nhá !
Tám Cu chơi một câu: thằng hai Tèo mầy muốn kêu theo tiếng miền nam, dzậy chú mày gọi Biên Hòa là Biên Huề đzi ! (?)
Cả bọn nháo nhào: hahahaha Biên Huề, Biên Huề nghe rặt nam bộ lun kakakaka!
Ý ..T...R...Ờ...I...!

Lý Việt Dũng- hành trình học tập không ngừng ! (p2)

Thầy Lý Việt Dũng và hành trình học tập không ngừng!

THÀNH CỔ BIÊN HÒA- NHỮNG THÁNG NGÀY BIẾN ĐỘNG ( 1860S)

NGÀY NÀY NĂM ẤY
Sáng sớm ngày 14/12/1861 liên quân Pháp- Tây Ban Nha tiến đánh Biên Hòa
…….
Ngày 19/08/1861 Hoàng Đế Pháp Napoléon III chỉ định phó đô đốc Bonard sang Đông Dương…Ngày 27/11/1861 Bonard đến sài Gòn, ngày 30/11/1861 Tổng tư lệnh Cochinchine Charner chuyển giao quyền chỉ huy cho ông; Vừa nhận chức ông tuyên bố: “ Chúng ta sẽ tấn công Biên Hòa, và nếu cần, chúng ta sẽ đánh chiếm Huế “.
Đường bộ nối Gia Định với Biên Hòa là đường thiên lý xuất phát từ bến Bình Đồng xưa (quán Đồng Cháy) nay thuộc địa phận gần bến phà Bình Quới Đông (Thủ Đức).
Trên tuyến đường bộ này có hai đồn binh an nam án ngữ : Gò Công- Trao Trảo (nay thuộc quận 9- Sài Gòn) và đồn Mỹ Hòa (khu vực gần Nghĩa trang QĐ Biên Hòa).
Tuyến đường sông, xuất phát từ Bến Nghé qua Nhà Bè rồi ngược lên hướng thượng nguồn sông Đồng Nai ( qua cù lao Ba Xê), trên tuyến này quân an nam làm 8 rào cản bằng cây và 1 bằng đá ong. Mỗi cản là 1 công sự phòng thủ, đại bác, bè chứa hỏa dược, thuốc nổ để đánh hỏa công !
Thành Biên Hòa lúc này có khoảng 3.000 quân gồm binh sở tại, tàn binh từ trận Gia Định dạt về, cùng viện binh từ các tỉnh nam trung bộ điều vào…

BẢN ĐỒ CHIẾN DỊCH TIẾN ĐÁNH THÀNH BIÊN HÒA

Sáng sớm ngày 14/12/1861 liên quân Pháp- Tây Ban Nha tiến đánh Biên Hòa gồm 4 cánh quân.
Cánh thứ nhất đi đường thủy do trung tá Comte chỉ huy, với hai đội khinh binh, 100 lính Tây Ban Nha, 50 kỵ binh hạ đồn Gò Công- Trao Trảo và tiến lên Mỹ Hòa.
Cánh thứ nhì theo đường bộ, do đại tá Domenech- Diego chỉ huy, gồm 100 lính Tây Ban Nha, một đại đội thủy quân lục chiến, tiến đánh đồn Mỹ Hòa.
Cánh thứ ba do đại tá Lebris chỉ huy, gồm hai đại đội thủy thủ, theo sông Đồng nai, bắn phá các chướng ngại vật, đồn bảo rồi cùng tiến về đồn Mỹ Hòa.
Cánh thứ tư do đại tá Harel cầm đầu, ngược theo các kinh rạch phía nam Gò Công , phá các chướng ngại vật rồi cùng hợp binh công phá đồn Mỹ Hòa.
Quân an nam chống cự quyết liệt, tàu chiến Alamer bị bắn gãy cột buồm, trung tá cánh thứ nhất Comte tử trận! Các đồn an nam bị tấn công cả hai mặt thủy, bộ…yếu thế quân ta phải bỏ đồn rút lui…Trận chiến kéo suốt đêm 14 rạng sáng ngày 15…

BẢN ĐỒ GIA ĐỊNH- BIÊN HÒA DO HẢI QUÂN HOÀNG GIA ANH XUẤT BẢN 1864

LIÊN QUÂN CHIẾM DỤNG MỘT NGÔI ĐÌNH CỦA AN NAM LÀ CĂN CỨ

CHUẨN BỊ CHIẾN DỊCH

TRẬN ĐỊA PHÁO CỦA LIÊN QUÂN

Nguồn dẫn:
1/ Người Pháp và Người An nam bạn hay thù -Philippe Devillers
2/ Lãnh binh Nguyễn Đức Ứng- NXBĐN 2010

ĐÀI CHIẾN SĨ BIÊN HÒA!

VỊ QUỐC VONG KHU!

Đến Biên Hòa mà không ghé di tích này thì thật uổng phí cho ai muốn tìm hiểu về xứ Bưởi! Công trình này xây dựng tại khu trung tâm thành phố, nằm giữa hai con đường Nguyễn Ái Quốc và 30 tháng tư, trước mặt trường Mỹ Thuật Trang Trí Đồng nai.
Đến nhiều, săm soi nhiều thì càng tiếc hơn nữa.....Tiếc cho quê mình có một trường Mỹ Thuật hơn trăm năm, biết bao thế hệ nghệ nhân được đào tạo từ cái nôi này... mà nay, xứ này chỉ lưu dấu được một vài di tích đếm trên đầu ngón tay!
Có rất nhiều nguồn nói về di tích này:

https://baodongnai.com.vn/vanhoa/200807/di-tich-dai-ky-niem-2045723/

https://sovhttdltuyenquang.vn/di-tich-lich-su-dong-nai/ 

....

Theo các thông tin chính thống thì "Chiến sĩ đài" được thực dân Pháp xây dựng năm 1923, Đài là một kiến trúc mô phỏng theo Ngọ môn Huế, do hai giáo sư người Pháp là hiệu trưởng trường Mỹ Nghệ bản xứ Biên Hòa, là ông bà Balick ; thiết kế và trực tiếp hướng dẫn thợ và học sinh nhà trường thi công. 

Lễ khánh thành “Chiến sĩ đài" vào ngày 21/01/1923. Theo bài diễn văn của công sứ Pháp đọc tại buổi lễ thì tên tuổi những người được tạc trên bia kia là “Những thanh niên bản xứ tình nguyện rời bỏ quê hương lên đường sang Pháp để chiến đấu bảo vệ “mẫu quốc” và hiến thân cho sự nghiệp thiêng liêng cao cả ấy”.

VỊ QUỐC VONG KHU

 Đặc biệt, trong  một " Tác phẩm nổi tiếng", có đoạn kể về di tích này: Trích Bản án chế độ thực dân Pháp- Nguyễn Ái Quốc (1925) Chương I- Thuế máu:

Xin đọc câu chuyện sau đây đăng trên một tờ báo ở Nam Kỳ: Những ngày hội ở Biên Hòa "Để lấy tiền bỏ vào quỹ xây dựng đài kỷ niệm người An Nam trận vong của tỉnh Biên Hòa, ban tổ chức ngày hội đang tích cực chuẩn bị một chương trình tuyệt diệu. "Người ta bàn tán sẽ có nào là yến tiệc giữa vườn, nào là chợ phiên, nào là khiêu vũ ngoài trời, v.v., tóm lại, sẽ có nhiều và đủ thứ trò chơi để ai ai cũng có thể góp phần làm việc nghĩa một cách thú vị nhất đời. "Quý ông phi công ở sân bay Biên Hòa có nhã ý sẽ góp phần vào cuộc vui, và ngay từ bây giờ ban tổ chức đã có thể khẳng định rằng sự có mặt của các quan chức cao cấp nhất ở Sài Gòn sẽ làm cho ngày hội thêm phần rực rỡ. "Xin tin thêm cho các bạn nam nữ ở Sài Gòn lên dự hội biết rằng, các bạn sẽ không cần phải bỏ dở cuộc vui để về nhà dùng cơm, vì ngay tại chỗ, sẽ có phòng ăn tổ chức cực kỳ chu đáo và đặc biệt đầy đủ, các bạn sành ăn uống nhất cũng sẽ được hài lòng. "Ngày 21 tháng 1 tới, tất cả chúng ta hãy đi Biên Hòa, chúng ta sẽ vừa được dự những hội hè linh đình vui tươi, vừa được dịp tỏ cho những gia đình tử sĩ An Nam ở Biên Hòa thấy rằng chúng ta biết tưởng nhớ đến sự hy sinh của con em họ".

Đọc nhiều lần đoạn văn này, không thấy nói về lễ Khánh Thành, chỉ nêu ngày 21 tháng 1 tới thì có lễ hội lạc quyên, không ghi năm nào (?). Trong các tài liệu chính thống ghi ngày khánh thành là 21/01/1923; Vợ chồng Ông Balick đến nhiệm sở năm 1923 (chưa có thông tin về ngày tháng), tạm cho là ông đến trường ngày 01/01/1923 (tết tây !), rồi bắt tay thiết kế, hướng dẫn, chỉ đạo thi công trong vòng 20 ngày ?
Với quy mô công trình: bê tông cốt thép, cẩn ốp gốm vào trụ biểu, hoa văn họa tiết cầu kỳ, bi đá, bậc cấp...quá nhiều chi tiết;và với 3 tuần thi công... quả thật ông Balick và cùng các cộng sự đã làm được một kỳ tích !

Bia dựng lên để tưởng niệm những người lính Việt chết trong đại chiến thế giới I (8/1914 đến 11/1918)

Những người con đất Việt, ra đi, chiến đấu, làm việc nơi xứ lạ quê người ấy có bao nhiều người, lai lịch tên tuổi, cha mẹ, vợ con bản quán có còn lưu lại?
Trong chương I- Thuế máu, bản án chế độ thực dân Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã viết: 
“Tổng cộng có bảy mươi vạn (700.000)  người bản xứ đã đặt chân lên đất Pháp; và trong số ấy, tám vạn (80.000) người không bao giờ còn trông thấy mặt trời trên quê hương đất nước mình nữa…” Mỉa mai thay người ta bảo họ tình nguyện, họ tình nguyện trong cảnh bị vây ráp, dồn ép trước những lính Pháp canh gác, lưỡi lê tuốt trần, đạn lên nòng sẵn.

Trong tám mươi ngàn người, gởi lại xác thân trên xứ người, có bao nhiêu tên tuổi được ghi danh? theo sưu tầm của chủ blog, người Pháp sau thế chiến thứ I vài năm đã cho xây dựng:
1/ Ở nước Pháp có một đền, nhưng đã bị hỏa tai thiêu rụi.
2/ Huế có 1 bia, bên bờ sông Hương; nhưng tên các tử sĩ đã bị đục bỏ.
3/ Sài Gòn cũng có một ngôi đền, nhưng nay đã thay đổi công năng từ rất lâu.
4/ Bình Dương cũng có một "đài tử trận " và cũng trở thành dĩ vãng.
5/ Biên Hòa có  "Đài chiến sĩ" xây dựng từ 1923, có bia ghi tên 18 vị tử sĩ quê quán sở tại! Trải qua bao thăng trầm của thời cuộc, có thời điểm tưởng chừng như phải cùng số phận như các Đài khác...ngày nay Đài Chiến Sĩ Biên Hòa vẫn còn và được tôn tạo khang trang, bảo quản thật tốt ! Đài vẫn đứng đấy, làm chứng nhân lịch sử của quê hương Biên Hùng!

DŨNG SĨ TRÍ THÂN PHÒ TỔ QUỐC
DANH BIA BIỂU TRỤ VẠN CỔ CHẤN LƯU PHƯƠNG

CHINH HỒN TOÀN TIẾT PHẢN HƯƠNG QUAN 

THU CÚC XUÂN HOA THIÊN NIÊN TRUYỀN ĐIỆT TỰ

Trong số họ, có ai là người được lưu danh trong Đài Chiến Sĩ ?
Trí lực còn hạn chế nhưng thành tâm mong muốn tường tận gốc tích danh tánh các tử sĩ Biên Hòa trên tấm bia này, kính xin được học hỏi thêm!

1/ Nguyễn văn Liên (Sen) 39T- Tân Triều Đông.
2/ Nguyễn Văn Chung 38T- Tân Trạch.
3/ Lương Văn Ngộ (Ngô) 42T- Tân Triều Tây.
4/ Huỳnh(Hoàng)Văn Hiệu(Hào) 42T- Tân Lễ(!)
5/ Phan Văn Hiên 39T- Mỹ Hội.
6/ Lương Văn Lịch 42T- Bình Ý.
7/ Cao Văn Hô (Ho, Hò) 37T- Phước Lý.
8/ Nguyễn Văn Dậu 39T- Nhị Hòa.
9/ Nguyễn Văn Phường 29T- Tân Phú.
10/ Ngô Văn Nghĩa 34T- Long Hiệu (Hào)(!)
11/ Trương Văn Hoa 37T- Bửu Long.
12/ Lê Văn Tước 37T –Bình An Đông(!)
13/ Hồ Văn Đồ(Đò, Trò) 38T- Tân Phước.
14/ Đoàn Văn….? 36T- Tân Hòa.
15/ Phạm Văn Lao (Lạo) 40T- Bình Hóa.
16/ Trần Văn An 38T- Phước Hải.
17/ Nguyễn Văn Điền 32T- Mĩ Khánh.
18/ Phạm Văn Đài 27T- An Phú.
Tất cả họ (18 vị) quê quán thuộc Hạt Biên Hòa xưa.
Xin mạn phép đốt nén tâm nhang, thành kính dâng lên các tử sĩ !

Biên Hùng tháng bảy năm ất mùi (2015)
Mời xem trang về lính Việt trong thế chiến thứ nhứt :http://tranthanhnhan1963g.blogspot.com/2013/09/nguoi-linh-viet-trong-chien-thu-nhat.html

MÙA VU LAN LẠI ĐẾN!

Ngày ấy lâu lắm rồi, nơi đồi hoang cát trắng, xứ sở có cái tên rất ư ấn tượng là: Hắc Dịch ; dưới một mái tranh nghèo, có bà mẹ cùng đàn con (7 thằng !) lần hồi ngày tháng. Mai khoai, trưa cơm, tối bắp (có khi là cháo)...khổ quá, cực quá, đói quá… có thằng định bỏ học, nhưng bà má khuyên:
-Khổ gì thì khổ, nhưng má cũng ráng cho bây cái chữ, cố lên con ơi!
Và...
Hồi đó cũng nhờ chính sách phổ cập phổ thông  miễn phí, việc học không phải tốn nhiều tiền, chỉ có mua tập, viết, mực…áo quần cũng chẳng cần đồng phục, vô lớp học trang phục đủ cả sắc màu, có thằng vá lung tung, có con mặc đồ khín rộng thùng thình, bị ghẹo khóc miết!
Có thằng quần đùi thủng lỗ (nó leo rào trộm ổi) bọn bạn ghẹo quá chừng! nhưng cô giáo không la, còn biểu nó qua phòng cô (cô ở tập thể trong trường), cởi quần cho cô vá lại! Híc, lúc đó mắc cở quá chừng luôn, nhưng cô giáo đưa cái mền quấn lại, đám bạn lấp ló ngoài cửa sổ :
-Lêu lêu, cái thằng cuổng chời, quấn xà- rông kìa ! (Híc)
Vì vậy bà mẹ cũng nhẹ bớt gánh! Ngoài buổi học, chúng về nhà phụ giúp thêm rẩy nương, nhưng sức con nít, làm được bao nhiêu! bà má gánh hết…ăn mặc, học hành, đau ốm… Rồi năm tháng cũng trôi qua, bọn chúng cũng lớn lên theo thời gian! chúng bước vào cuộc đời với hành trang là vài con chữ lộc cộc…bầm dập, nhiều cám dỗ, vấp ngã, gian nan…chúng vẫn bước tới vì có bà má luôn theo từng bước chân bọn chúng!
Nhiều thằng hơn 30 tuổi vẫn không chịu lấy vợ, bà má hối thúc, có thằng nói vui:
-Má ơi, con sống độc thân, vui tính...vợ là nợ, con là oan gia…hihihi!
Liền bị mắng té tát:
-Mồ tổ tụi mày, lấy vợ đi, đẻ đi, nuôi hông nổi đưa má nuôi cho, con cái là cái phúc của gia đình đó !
Thế rồi lần lược bọn chúng cũng thành thân. Cơm áo gạo tiền, công việc, cơ quan, va chạm… mệt mỏi, nhưng về nhà thấy vợ cũng như má chúng ngày xưa, chợ búa, cơm nước, sổ sách chi thu mắm muối, con bệnh, chồng nhằn…đủ việc không tên, bổng dưng nhận ra: bọn chúng chẳng là cái đinh gì so với phụ nữ nhà mình; bao việc không tên, bao cực nhọc, bao lo toan, tính toán…đầu tắt mặt tối, họ gánh hết! dù không đủ tiêu chuẩn được phong bà mẹ Việt Nam anh hùng; nhưng trong mắt bọn nó, phụ nữ nhà mình thật tuyệt vời, cầu mong họ thật nhiều sức khỏe !
Hôm rồi trúng mánh, mua tặng vợ một món quà, vợ cười tươi nói :
- Em cảm ơn chồng!
Lòng thấy vui vui.
Con học có bằng khen, thưởng tiền cho con tự mua sắm, con reo lên:
- A! Thanks Ba nhiều nhiều!
Miệng cười nhìn con vui, lòng sung sướng !
Sáng nay về thăm má.
- Má khỏe không?
- Mấy hôm nay trở trời! đau nhức xương quá Tèo à!
-Con gởi má ít tiền mua thuốc uống.
- Má cảm ơn con nhiều!
Chợt thấy nao lòng, cảm giác khó tả ...Buồn...Ký ức bỗng ùa về hỗn độn, chen lấn...Ngày xưa, mỗi khi về mái nhà tranh nghèo của má, cầm những đồng tiền má chắt chiu dành dụm, nhịn ăn nhịn mặt, nhịn hết...Đưa cả cho con! Không nhớ lúc ấy nó có nói cảm ơn má nhiều không ??? Má ơi, con phải cảm ơn má nhiều mới phải, cảm ơn má cho con cuộc sống này, cảm ơn má đã hy sinh, con phải cảm ơn má đã...má ơi!

(Biên Hòa đêm khó ngủ, mùa Vu Lan đang đến)

NGUYỄN HỮU CẢNH- THƯỢNG ĐẲNG THẦN (002)

 Đình Bình Kính và lễ Khai Sắc Thần trong lệ kỵ Thần thường niên- 16 tháng 05 âm lịch (Ất Mùi- 2015)

(廟鏡平 ) Miếu Bình Kính

http://www.baodongnai.com.vn/vanhoa/201507/giai-ma-sac-than-2395436/

Khai Sắc

Học giả Hậu Học Lý Việt Dũng đọc và giải nghĩa 04 đạo sắc phong Thần!

 VIDEO khai sắc Phần 01 (16 tháng 05 Ất Mùi)

VIDEO khai sắc Phần 02 (16 tháng 05 Ất Mùi)

Nhân dịp húy kị Đức Ông lần thứ 315 và tỉnh Đồng Nai chuẩn bị dự án tôn tạo di tích này, ban quý tế Đền tổ chức lễ Khai Sắc (đã nhiều năm chưa tổ chức); theo nguyện vọng của thân hào, chức sắc địa phương, Học Giả Hậu Học Song Hào Lý Việt Dũng đã cung kính nhận Sắc, mạn phép Đức Ông đọc, phiên âm và tạm dịch nghĩa các sắc phong : 

SẮC 1: MINH MỆNH TAM NIÊN

Phiên âm:
Sắc Thống Suất Lễ Thành Hầu, hộ quốc tí dân, hiển hữu công đức, kinh hữu xã dân phụng tự. Phụng ngã Thế Tổ Cao Hoàng Đế thống nhất hải vũ, khánh bị thần nhân. Tứ kim quang thiệu hồng đồ, miễn niệm thần hưu, nghi long hiển hiệu, khả gia phong Thác Cảnh Uy Viễn Chiêu Ứng Thượng Đẳng Thần. Nhưng chuẩn hứa Bình An huyện, Bình Kính Đông thôn, y cựu phụng sự Thần kỳ tương hựu bảo ngã lê dân. Cố sắc!
Minh Mệnh tam niên cửu nguyệt nhị thập tứ nhật.